.
Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Zasady zakładania Joint Venture w ChRL

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Maria Ryszkowska | 2015-11-27 03:35:52
joint venture

Spółki JV pozostają bardzo popularną formą inwestycji w Chinach, pomimo wielu wyzwań czekających na potencjalnego zagranicznego inwestora.

Począwszy od lat dziewięćdziesiątych XX wieku Chiny stały się największym beneficjentem zagranicznych inwestycji w skali globalnej. Bezpośrednie inwestycje w znaczącym stopniu przyczyniły się to zwiększenia lokalnej produkcji, poprawienia zarządzania i wzrostu efektywnosci i wydajności w Chinach.

 

W pierwszym etapie wdrażania „polityki otwarcia” JV stanowiły jedyną dostępną dla zagranicznych firm drogę wejścia na rynek chiński. W tym pierwszym okresie reform, zgodnie z zamierzeniami chińskiej administracji, spółki Joint Venture z kapitałem zagranicznym miały być tworzone w sektorach o kluczowym znaczeniu dla procesów modernizacyjnych kraju. Cel takiego „wymuszonego połączenia” był oczywisty. Zagraniczni partnerzy mieli dostarczać zaawansowanych technologii, ale przede wszystkim przyczyniać się do zwiększenia zdolności eksportowych kraju. Ta polityka spowodowała, iż w ciągu trzech dziesięcioleci Chiny zyskały miano „fabryki świata”, z wiodącą rolą centrów przemysłowych regionów Delty Rzeki Perłowej (kluczowe znaczenie Shenzhen i Kantonu) i Delty Rzeki Jangcy (wiodąca rola Szanghaju i prowincji Jiangsu). Mimo, iż upływ czasu spowodował powstanie w Chinach nowych możliwości inwestowania i prowadzenia działalności gospodarczej przez firmy z zagranicy, to nadal jednak spółki JV są popularnym, często stosowanym; a niekiedy jedynym rozwiązaniem dla firm zainteresowanych ekspansją na rynku Państwa Środka. Obecna polityka chińskiej administracji jest szczególniona skoncentrowana na możliwie szybkim podwyższeniu poziomu zaawansowania technologicznego gospodarki, jak i tworzeniu mechanizmów dla zapewnienia jej wysokiego poziomu innowacyjności. Dopływ nowoczesnych technologii z zagranicy ma tu szczególnie istotne znaczenie. Na Wchodnim Wybrzeżu ChRL i na Południu kraju, w miejscach o szczególnie wysokiej aktywności gospodarczej i wykształconej kadrze, od zagranicznych inwestorów coraz częściej oczekuje się wniesienia do spółki w Chinach komponentu technologicznego. Z powyższych względów znaczenie spółek typu JV w chińskiej gospodarce będzie wciąż istotne. Dokładny katalog sektorów, w ramach których możliwa jest działalność spółek joint venture prowadzony jest przez Ministerstwo Handlu ChRL i dostępny na stronie:

http://english.mofcom.gov.cn/article/policyrelease/aaa/201203/20120308027837.shtml

 

Odmienności kulturowe, różnice w sposobie podejmowania decyzji i zarządzania podmiotami gospodarczymi między przedsiębiorcami chińskimi a europejskimi powodują, iż dla wielu zagranicznych firm optymalną formą prowadzenia działalności w Chinach jest WOFE (Wholly Owned Foreign Enterprise) – podmiot ze stuprocentowym udziałem podmiotem zagranicznego. Nie we wszystkich branżach zarejestrowanie takiego podmiotu jest możliwe. Dla prowadzenia działalności gospodarczej w niektórych sektorach, chińskie prawo handlowe nadal nie zezwala na samodzielną działalność obcej firmy i wymaga założenia JV z chińskim partnerem. Są to np. usługi restauracyjne, budownictwo, produkcja samochodów, produkcja kosmetyków, energetyka. W tym przypadku, inwestor zagraniczny nie ma wyboru, albo decyduje się na inwestowanie w Chinach w ramach spółki Joint Venture albo musi zrezygnować z inwestycji. Prawo chińskie zezwala obecnie na współpracę w ramach kooperacyjnej Joint Venture - cooperative Joint Venture (CJV) - bądź kapitałowej spółki Joint Venture - equity Joint Venture (EJV).

 

1) Kapitałowa spółka Joint Venture (Equity Joint Venture)

 

Kapitałowa spółka Joint Venture została uregulowana przez Ustawę Chińskiej Republiki Ludowej o Chińsko-Zagranicznych Kapitałowych Joint Ventures z 1 lipca 1979 z późniejszymi zmianami.[1]

 

Kapitałowe Joint Venture są jednym z najczęstszych sposobów wejścia na chiński rynek. Ta forma współpracy z firmami zagranicznymi jest bardzo popierana przez rząd Państwa Środka i preferowana przez chińskich przedsiębiorców. Z jednej strony inwestor zagraniczny może zdobyć niezbędną wiedzę o rynku korzystając z preferencyjnego traktowania i zdolności produkcyjnych chińskiego partnera, z drugiej strony chiński udziałowiec może liczyć na pozyskanie komponentu technologicznego, know-how i doświadczeń marketingowych zagranicznego partnera.

 

Spółki Joint Venture mogą liczyć na specjalne traktowanie i ochronę rządu chińskiego. W zasadzie nie mogą być przedmiotem nacjonalizacji, a wywłaszczenie może być dokonane jedynie w celu realizacji interesu publicznego zgodnie z prawem i za odszkodowaniem.

 

Umowa o zawarciu spółki i jej statut podlegają rozpatrzeniu i akceptacji Departamentu ds. Zagranicznych Stosunków Gospodarczych i Handlu. Wydanie decyzji następuje w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku. Po uzyskaniu akceptacji, przedstawiciele spółki muszą złożyć wniosek o uzyskanie wpisu do państwowego rejestru operacji przemysłowych i handlowych, po uprzednim uzyskaniu business licence. Taka spółka może także utworzyć swój oddział poza granicami Chin

 

Po zarejestrowaniu kapitałowej Joint Venture, spółka traktowana jest jako podmiot prawny podległy prawu chińskiemu. Jako osoba prawna, spółka Joint Venture może dokonywać zakupów gruntów, tworzyć własne moce wytwórcze, budować niezbędną infrastrukturę do realizacji celów spółki, jak i swobodnie zatrudniać obywateli chińskich w oparciu o przepisy chińskiego prawa pracy. Pracownicy kapitałowej spółki Joint Venture mają zagwarantowane prawo do zrzeszania się w ramach związków zawodowych.

 

Zazwyczaj działalność kapitałowej spółki Joint Venture ogranicza się do ustalonego w czasie okresu, zwykle trzydziestu do pięćdziesięciu lat. W niektórych przypadkach, szczególnie gdy transfer zaawansowanych technologii jest długoterminowy, można zawrzeć umowę na czas nieokreślony, po uprzednim uzyskaniu zezwolenia władz administracyjnych. Kapitałowa spółka Joint Venture działa w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W związku z tym, zysk i podział odpowiedzialności względem dłużników są proporcjonalne do kapitału każdego partnera, z wyłączeniem przypadku, gdy strona naruszyła umowę spółki.

 

Udziały w kapitałowej spółce Joint Venture są zazwyczaj niezbywalne i nie mogą być przenoszone na podmioty trzecie bez zgody drugiej strony. Taki transfer musi uzyskać jeszcze zgodę chińskich organów administracyjnych.

 

Kapitał własny spółki Joint Venture może obejmować środki pieniężne, budynki, sprzęt, materiały, prawa własności intelektualnej i prawa użytkowania gruntów, nie może jednak być pokryty przez wartość wniesionej siły roboczej. Wartość każdego sprzętu, materiałów, praw własności intelektualnej lub praw użytkowania gruntów musi być zatwierdzona przez organ administracyjny. Inwestor zagraniczny ma obowiązek pokryć minimum 25% kapitału założycielskiego (przy czym nie ma ograniczeń co do maksymalnego pułapu). Takiego wymagania nie stosuje się do partnera chińskiego. Ustawa nakazuje, aby komponent technologiczny jak i urządzenia odpowiadały potrzebom chińskiej gospodarki. Ten niejednoznaczny warunek podlega w zasadzie subiektywnej ocenie organów administracyjnych podczas rejestracji.

 

Ustawa przewiduje obowiązek powołania Zarządu Spółki, którego skład powinien być określony przez umowę o utworzeniu Spółki bądź jej status. Podczas gdy przewodniczący zarządu reprezentuje jednego ze wspólników, jego zastępca powinien być powołany przez drugiego wspólnika. Zadaniem Zarządu jest podejmowanie decyzji odnośnie planów rozwoju produkcji, realizacji projektów operacyjnych, uchwalenia budżetu, podziału zysków.

 

Dużym udogodnieniem dla zagranicznych inwestorów jest przepis mówiący, że rachunek bankowy powinien być prowadzony w obcej walucie. Dzięki temu spółka Joint Venture może dokonywać transakcji bezpośrednio z zagranicznych banków z pominięciem restrykcyjnych przepisów odnośnie certyfikatów walutowych. Zysk netto wypracowany przez zagranicznego partnera może być, po uprzedniej realizacji wszystkich zobowiązań wynikłych z umowy, statutu i przepisów prawnych, przetransferowany za granice. Pracownicy zagraniczni mogą być zwolnieni z chińskiego opodatkowania od osób fizycznych i podlegać zagranicznemu systemowi. Ponadto, spółka korzysta z preferencyjnego opodatkowania w ramach systemu zwolnień i redukcji podatków, opłat licencyjnych od osób prawnych.

 

Dopuszczalny wskaźnik zadłużenia kapitału własnego spółki Joint Venture jest zależny od wielkości kapitałowej spółki Joint Venture. W sytuacji, gdy suma zadłużenia jest mniejsza niż 3 mln USD, kapitał własny musi stanowić 70% całości inwestycji. W Joint Venture, gdzie suma zadłużenia przekracza 3 mln USD, ale mniej niż 10 mln USD, kapitał własny musi stanowić co najmniej połowę ogółu wartości inwestycji. Konsekwentnie, gdy suma zadłużenia jest większa niż 10 mln USD, ale mniej niż 30 mln dolarów, 40% całości inwestycji musi być pokryte w formie kapitału. Gdy łączna wartość inwestycji przekracza 30 mln dolarów, co najmniej jedną trzecią sumy zadłużenia musi być reprezentowana przez kapitał własny.

 

Wszelkie spory powstałe miedzy wspólnikami, które nie mogą być rozwiązane na posiedzeniach zarządu, podlegają sadownictwu polubownemu lub arbitrażowi wykonywanemu przez chińskie organy arbitrażowe bądź przez wskazany przez strony w umowie trybunał arbitrażowy. Zagranicznemu inwestorowi w zasadzie doradza się wybranie zagranicznego podmiotu arbitrażowego. W formie kompromisu można zdecydować się na arbitraż w Hong Kongu (Hong Kong International Arbitration Centre) bądź Chińskiej Międzynarodowej Izby Handlowej w Pekinie (Chinese International Chamber of Commerce), która jest częścią Międzynarodowej Izby Handlowej w Paryżu (International Chamber of Commerce ICC Paris)

 

Generalnie przyjmuje się, ze kapitałowe spółki Joint Venture, są przeznaczone dla największych graczy na rynku, tj. dużych i wielkich przedsiębiorstw o wyrobionej marce nie tylko na rynku polskim ale przede wszystkim europejskim. Niemiecki Volkswagen, japońskie Sony czy amerykański Kellog wybrały te formę współpracy z chińskimi przedsiębiorstwami w celu zdobycia i powiększenia udziałów w rynku Państwa Środka.

 

2) Kooperacyjna Joint Venture (Cooperative Joint Venture)

 

Kooperacyjna spółka Joint Venture, jej utworzenie i charakter prawny została uregulowana przez Ustawę Chińskiej Republiki Ludowej o Chińsko-Zagranicznych Joint Venture z 13 kwietnia 1988 z późniejszymi zmianami.[2]

 

W ramach kooperacyjnej Joint Venture zainteresowane strony mogą działać jako odrębne podmioty prawne i niezależnie ponosić zobowiązania wobec dłużników. Z drugiej strony ustawa przewiduje również, że Joint Venture może być zarejestrowana jako podmiot z ograniczoną odpowiedzialnością przypominający kapitałową Joint Venture. W praktyce, większość kooperacyjnych Joint Venture jest tworzona w formie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. W takim przypadku spółka jest właścicielem wszystkich wniesionych aktywów, a odpowiedzialność inwestora (ów) spółki joint venture jest ograniczona wyłącznie do wysokości aktywów spółki.

 

Umowa o zawarciu spółki, statut jak i inne dokumenty podpisane przez inwestora zagranicznego i chińskiego partnera podlegają rozpatrzeniu i akceptacji Departamentu ds. Zagranicznych Stosunków Gospodarczych i Handlu przy Radzie Państwa bądź regionalnemu organowi uprawnionemu przez Radę Państwa. Wydanie decyzji następuje w ciągu 45 dni od dnia złożenia wniosku. Po uzyskaniu akceptacji, organy spółki maja 30 dni na złożenie wniosku o uzyskanie wpisu do rejestru, business licence, jak i poinformowanie odpowiednich organów podatkowych.

 

Strony maja dużą dowolność przy ustalaniu organizacji spółki, jej zarządzania i aktywów. Brak przepisów regulujących długość obowiązywania spółki. Umowa o kooperacyjnej spółce Joint Venture może być odnowiona za zgodą stron i następnie zatwierdzona przez organy administracyjne. Inwestor zagraniczny ma możliwość wycofania wkładu kapitałowego lub jego części ze spółki w dowolnym momencie trwania umowy.

 

Ustawa nie nakłada obowiązku minimalnego wkładu wymaganego do utworzenia spółki. Dzięki temu zagraniczna firma może uczestniczyć w spółce jako akcjonariusz mniejszościowy. Ponadto, wpłaty dokonane przez inwestorów, nie muszą mieć wartości pieniężnej, mogą być wyrażone w formie nakładów pracy, zasobów, czy praw własności przemysłowej. Wkład spółki podlega weryfikacji przez księgowego zarejestrowanego w Chinach bądź przez odpowiedni organ administracyjny.

 

Umowa o zawarciu spółki, bądź jej statut powinny regulować kwestie powołania Zarządu spółki lub Rady Nadzorczej, która będzie reprezentowała obie strony. Prawo chińskie elastycznie podchodzi do kwestii tworzenia prawnej struktury kooperacyjnej Joint Venture

 

Z uwagi na specjalne wręcz preferencyjne traktowanie inwestora zagranicznego, jest on zobowiązany do zagwarantowania chińskim związkom zawodowym prawa do reprezentowania pracowników w sprawach zatrudnienia oraz w celu ochrony interesów pracowników.

 

Zyski z kooperacyjnej spółki są dzielone zgodnie z warunkami umowy, a nie proporcjonalnie do posiadanych udziałów lub dokonanych inwestycji. Ten mechanizm pozwala na bardziej elastyczny harmonogram podziału zysków w przypadku, gdy jeden inwestor zainwestował środki pieniężne, a drugi dostarczył pewien nakład pracy (udział nie-pieniężny). Strony mogą również uzgodnić, że jedna strona odzyskuje wkład inwestycyjny w drodze przyspieszonej spłaty, podczas gdy druga strona stanie się właścicielem majątku Joint Venture po zakończeniu umowy.

 

Wszelkie spory powstałe miedzy wspólnikami powinny być rozwiązane w ramach konsultacji lub mediacji. Jeżeli nadal występuje brak konsensu, spór podlega sądownictwu arbitrażowemu wykonywanemu przez chińskie organy arbitrażowe bądź inną drogą/przez inny organ wskazany przez strony.

 

Kooperacyjne spółki joint venture są przeznaczone szczególnie dla średnich przedsiębiorstw o wyrobionej marce na rynku krajowym i oszukujących nowych rynków na skale lokalną bądź regionalną w Chinach. Trzeba jednak pamiętać, ze współpraca z chińskim partnerem to proces rozłożony na kilka lub kilkanaście lat. Biorąc pod uwagę strukturę polskiej gospodarki i profil polskich przedsiębiorstw kooperacyjna spółka joint venture jest lepszym rozwiązaniem zaistnienia na rynku Państwa Środka, bowiem nie występuje tu obowiązek posiadania udziałów w formie gotówki, a dystrybucja zysku proporcjonalnie do ich udziału, ale zgodnie z warunkami umowy.

 

 

Przykładowa umowa utworzenia kooperacyjnej spółki Joint Venture znajduje się tutaj: http://corporate.findlaw.com/contracts/operations/sino-foreign-cooperative-joint-venture-contract-jiaozuo.html

 

 

WNIOSKI

 

Koncepcja funkcjonowania spółek joint venture przeszła w ostatnich latach ogromne przeobrażenia. Początkowo tego typu spółki były stosowane jako narzędzie inwestycyjne o charakterze obowiązkowym dla przedsiębiorców zagranicznych. Rząd centralny korzystał ze spółek joint venture jako wygodnego narzędzia do pozyskiwania technologii, a w zamian za to, zagraniczni inwestorzy korzystali z dostępu do ogromnego rynku i dostawców.

 

Mimo, iż struktura spółek joint venture nawiązuje do idei sprawiedliwego podziału zysków, kosztów i ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej w obcym kraju, chińska rzeczywistość nie jest tak oczywista. Zaangażowanie się w spółkę JV powinno być interesujące dla podmiotu, który poznał dobrze chińskie realia i ma pomysł – a przede wszystkim środki – na rozszerzenie swojej działalności. Najistotniejszą rzeczą jest znalezienie rzetelnego lokalnego partnera do realizacji wspólnych przedsięwzięć, najczęściej obliczonych na lata. Jest rzeczą oczywistą, iż taki wymuszony związek jest dla firmy zagranicznej niewygodny, zwłaszcza w sytuacji, gdy dysponuje ona potencjałem na tyle dużym, aby daną działalność udźwignąć samodzielnie. Szukając partnera do wspólnego przedsięwzięcia, zagraniczny przedsiębiorcą powinien przeanalizować czy obietnice, siła robocza i możliwości produkcyjne potencjalnych chińskich partnerów odpowiadają profilowi produktu, który ma zostać wprowadzony na rynek chiński. Ponadto należy dokładnie zbadać jaką pozycję reprezentuje partner chiński na rynku i jego dostęp do potencjalnych klientów. Do tego należy dokładnie rozeznać jego kondycję finansową, ew. zadłużenie, toczące się ew. procesy i spory, potencjał produkcyjny, deklarowaną siłę roboczą. itp. Nie powinno robić się tego samemu, a poprzez wynajęcie zewnętrznej firmy. Wciąż ograniczona transparentność rynku chińskiego, trudności w dostępie do wiarygodnych i aktualnych informacji powodują, iż raport o przyszłym partnerze powinna przygotować jedna z lokalnych firm prawniczych Niemal z zasady chiński parter wnosi do spółki znajomość lokalnych uwarunkowań prawnych, znajomości/układy (guanxi) oraz wiedzę nt. przyzwyczajeń chińskiego konsumenta i preferowanych przez niego środków promocyjnych. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, iż w Chinach występuje znaczne zróżnicowanie marek, gustów i zachowań konsumentów w zależności od regionu i na pewno dotarcie do odbiorców w środkowych Chinach będzie wymagać innego zestawu mechanizmów marketingowych niż do konsumentów w Szanghaju. Partner chiński, jego wiedza i doświadczenie mogą być bardzo przydatne na nowym rynku. Dzięki temu powinno być łatwiej rozwijać markę produktu, dostosować ceny oraz formę sprzedaży do klienta. W przypadku np. produkcji, decydujące może się okazać czy potencjalny chiński partner posiada sprawdzony łańcuch dostaw, na ile jest rozwinięta jego sieć dystrybucji bądź jakie ma doświadczenia w pozyskiwaniu kontraktów w ramach procedury zamowień publicznych.

Samo zarządzenie spółkami Joint Venture w Chinach nie należy jednak do najłatwiejszych, a kierowanie podmiotem prowadzone jest bardzo często przez dwóch konkurencyjnych udziałowców, realizujących podobną lub identyczną działalność na rynku. W tej sytuacji możliwości potencjalnego konfliktu miedzy przedsiębiorcą zagranicznym a jego chińskim parterem są bardzo duże. Pod żadnym pozorem nie należy pozostawiać bez kontroli swojego chińskiego partnera, co dla wielu przedsiębiorców spoza Chin, oznacza de facto zatrudnienie jednej osoby „od siebie” do nadzorowania poczynań wspólnika na miejscu w Chinach. W przypadku spółek Joint Venture istnieje wiele zagrożeń, dlatego też, wspólne przedsięwzięcia, negocjacje, czy sporządzenie umowy z chińską firmą powinny być realizowane z zachowaniem należytej staranności i przy współpracy z kancelariami prawniczymi i doradcami finansowymi. Pamiętajmy, że chiński partner może stać się w krótkim czasie potencjalnym konkurentem na chińskim rynku.

 

Spółki JV pozostają bardzo popularną formą inwestycji w Chinach, pomimo wielu wyzwań czekających na potencjalnego zagranicznego inwestora. Prowadzona od 2003 roku liberalizacja inwestycji zagranicznych doprowadziła do rozwoju alternatywnych instrumentów inwestycyjnych, takich jak wspomniane WFOEs. W konsekwencji liczba spółek joint venture uległa spadkowi, jednakże, tak długo, jak inwestorzy zagraniczni chcą robić interesy w sektorach strategicznych i zarezerwowanych dla chińskich przedsiębiorstw państwowych, spółki joint venture pozostają jedyną formą współpracy. Dodatkowo, jak pokazuje praktyka, spółki Joint Venture są jednak rekomendowanym instrumentem wejścia na rynek chiński w przypadku długoterminowych inwestycji.

 

Spis wszystkich dokumentów wymaganych do utworzenia spółki joint venture (w języku angielskim) znajduje się na stronie:

http://www.pathtochina.com/reg_jv2.htm

 

[1] Angielska pełna nazwa brzmi- Law of People’s Republic of China on Sino-Foreign Equity Joint Ventures (Adopted 1 July 1979 at the 2nd Session of the 5th National People’s Congress. Amended 4 April 1990 at the 3rd Session of the 7th National People’s Congress in accordance with the Decision to Revise the Law of the People’s Republic of China on Sine- foreign Equity Joint Ventures. Amended 15 March 2001 at the 4th Session of the 9th National People’s Congress in accordance with the Decision to Revise the Law of the People’s Republic of China on Sine- foreign Equity Joint Ventures). Pełny tekst znajduje sie na stronie: http://en.investment.gov.cn/guide/31348.jhtml

[2] Angielska pelna nazwa brzmi- Law of People’s Republic of China on Sino-Foreign Cooperative Joint Ventures (Adopted 13 April 1988 at the 1st Session of the 7th National People’s Congress Revised 31 October 2000 at the 18th Meeting of the Standing Committee of the National People’s Congress by the Decision on the Revision of the “Law of the People’s Republic of China on Sino-foreign Co-operative Enterprises. Pelny tekst ustawy znajduje sie na stronie http://np.china-embassy.org/eng/EconomyTrade/zchfl/t167697.htm





Pliki do pobrania

Fee for jv registration
pdf | 44.31 KB
Pobierz
THE CONTRACT FOR SINO-FOREIGN EQUITY JOINT VENTURE
pdf | 146.27 KB
Pobierz
Joint Venture Contract
docx | 66.5 KB
Pobierz
JOINT VENTURE CONTRACT
doc | 172.5 KB
Pobierz